Thống kê truy cập

Số lượng và lượt người truy cập

  • Online 10

  • Hôm nay 3242

  • Tổng 7.448.484

Cần xác định rõ, cụ thể hơn vai trò, trách nhiệm của Mặt trận và các tổ chức thành viên trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)

15:33, Thứ Sáu, 10-3-2023

Xem với cỡ chữ : A- A A+

Theo quy định của Hiến pháp, Luật Mặt trận TQVN và các quy định có liên quan, thì Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; tham gia xây dựng Nhà nước.

Quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với Nhà nước là quan hệ phối hợp để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi bên theo quy định của Hiến pháp, pháp luật và quy chế phối hợp công tác do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan nhà nước có liên quan ở từng cấp ban hành. Vì vậy, Mặt trận và các tổ chức thành viên của Mặt trận có vị trí, vai trò và nhiệm vụ rất quan trọng trong việc phối hợp với cơ quan nhà nước, cùng với cộng đồng dân cư và mọi tầng lớp Nhân dân thực hiện pháp luật về đất đai, nhất là nhiệm vụ tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chính sách, pháp luật về đất đai; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tham gia xây dựng nhà nước; thực hiện giám sát và phản biện xã hội; tập hợp, tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân; tham gia công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai.

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 16 chương, 236 điều, trong đó có 08 điều (gồm Điều 20, Điều 68, Điều 84, Điều 85, Điều 86, Điều 87, Điều 156 và Điều 224) quy định về vai trò, trách nhiệm của Ủy ban Mặt trận trong quản lý và sử dụng đất đai, bao gồm: Tham gia xây dựng, phản biện chính sách pháp luật về đất đai; cho ý kiến về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cùng cấp; tham gia Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tham gia ý kiến về trường hợp cần thiết phải thu hồi đất, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, trường hợp cưỡng chế khi thực hiện thu hồi đất; tham gia xây dựng bảng giá đất, hội đồng thẩm định giá đất; tham gia hòa giải, giải quyết tranh chấp về đất đai theo quy định của pháp luật; thực hiện quyền giám sát về quản lý và sử dụng đất đai theo quy định của Hiến pháp, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và quy định khác của pháp luật có liên quan. Có 02 điều quy định về các tổ chức thành viên của Mặt trận, đó là tại khoản 3 Điều 20 về thực hiện quyền giám sát về quản lý và sử dụng đất đai và Điều 224 về tham gia hòa giải, giải quyết tranh chấp về đất đai.

So với Luật Đất đai năm 2013, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đã bổ sung 01 điều dành riêng quy định vai trò và trách nhiệm của Mặt trận và các tổ chức thành viên trong quản lý và sử dụng đất đai. Tuy nhiên, các quy định nêu trên của dự thảo Luật chưa đầy đủ, cụ thể. Chưa thể hiện hết sự cần thiết và nội dung phối hợp giữa Mặt trận với Nhà nước trong quản lý và sử dụng đất, bố cục các quy định về vai trò, trách nhiệm của Mặt trận cũng chưa phù hợp. Vai trò, trách nhiệm của các tổ chức thành viên của Mặt trận chưa rõ. Vì vậy, dự thảo Luật Đất đai sửa đổi cần thiết phải quy định cụ thể hơn, rõ, đầy đủ hợp lý hơn cả về bố cục và nội dung để tương xứng với vị trí, vai trò của Mặt trận và các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị. Theo đó, đề nghị ban soạn thảo cần cân nhắc, xem xét, điều chỉnh, bổ sung các vấn đề sau:

1. Chương II  của dự thảo Luật quy định về Quyền và trách nhiệm của Nhà nước, công dân đối với đất đai, nhưng Điều 20 Mục 1 của Chương này lại quy định về Vai trò, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận trong quản lý và sử dụng đất đai lại là chưa hợp lý. Vì vậy, đề nghị sửa tên chương II thành:  “Quyền và trách nhiệm của Nhà nước, Mặt trận và công dân đối với đất đai”. Đổng thời cần bổ sung và bố cục thêm một Mục (sắp xếp sau Mục 2) tại chương II, chuyển tên và nội dung của Điều 20 thành tên và nội dung của Mục này, làm thành: “ Mục 3. Vai trò, trách nhiệm của Mặt trận và các tổ chức thành viên của Mặt trận trong quản lý và sử dụng đất đai”. Chuyển toàn bộ nội dung của Điều 20 Mục 1 vào Mục 3 nêu trên. Đồng thời, đề nghị bổ sung vào Mục này quy định về nội dung và phương thức phối hợp giữa Mặt trận, các tổ chức thành viên với nhà nước trong quản lý và sử dụng đất đai. Đảm bảo rõ nội dung, hình thức, rõ trách nhiệm và quyền của mỗi bên. Ngoài ra, đề nghị chuyển nội dung của các điểm, khoản của Điều 20 dự thảo Luật thành nội dung của các điều tương ứng và quy định cụ thể phạm vi, nội dung, trình tự, thời hạn, hình thức thực hiện của Mặt trận và các tổ chức thành viên đối với mỗi nhiệm vụ tương ứng.

2. Một trong những quan điểm xây dựng Dự án Luật Đất đai (sửa đổi), đó là: Tăng cường vai trò giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội các cấp và Nhân dân. Vì vậy dự thảo Luật đã quy định vai trò, trách nhiệm giám sát của các chủ thể trên. Tại Mục 1 Chương XV dự thảo Luật quy định về Giám sát, theo dõi và đánh giá việc quản lý, sử dụng đất đai. Theo đó, Điều 218 quy định về Giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp về việc quản lý và sử dụng đất đai; Điều 219 Giám sát của công dân đối với việc quản lý, sử dụng đất đai. Tuy nhiên, Giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận thì lại quy định tại khoản 3 Điều 20 dự thảo Luật.

Vì vậy, đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc để bố cục các nội dung, quy định cho phù hợp, đầy đủ. Nếu trình bày theo nhóm nhiệm vụ (giám sát), thì cơ quan, tổ chức nào và công dân có quyền giám sát sẽ bố cục vào cùng một mục, chương chung. Nếu trình bày theo vị trí, tính chất của cơ quan, tổ chức (Quốc hội, HĐND, MTTQ…) thì không chỉ quy định về nhiệm vụ giám sát mà cần liệt kê tất cả các quyền, trách nhiệm và hình thức, biện pháp thực hiện quyền, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức tương ứng trong quản lý và sử dụng đất đai. Nếu nội dung nào đã có các Luật liên quan quy định cụ thể, phù hợp và đang còn hiệu lực thì nên viện dẫn.

3. Về sự tham gia Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hội đồng thẩm định giá đất của Ủy ban Mặt trận. Điều 84 Dự thảo Luật đã quy định đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp tham gia Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do UBND cấp huyện thành lập. Điều 156 Dự thảo Luật đã quy định đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp tham gia Hội đồng thẩm định bảng giá đất do UBND cấp tỉnh thành lập; quy định đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp tham gia Hội đồng thẩm định giá đất cụ thể do UBND cấp tỉnh, cấp huyện thành lập. Tuy nhiên, để đảm bảo tính khách quan, độc lập trong hoạt động giám sát và để quyền giám sát của Mặt trận thực sự được phát huy, đề nghị nên thành lập Hội đồng giám sát riêng, độc lập, song song với Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Hội đồng thẩm định giá đất. Có như vậy, việc giám sát của Mặt trận mới được phát huy. Mặc dù không cùng chung Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Hội đồng thẩm định giá đất nhưng không vì thế mà phải đứng ngoài để quan sát, mà thực sự “mắt thấy, tai nghe”. Khi Hội đồng giám sát được thành lập, Mặt trận sẽ thực hiện giám sát (theo dõi, xem xét, đánh giá hoạt động) của Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Hội đồng thẩm định giá đất  trong việc tuân các quy định của pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, xử lý theo thẩm quyền hoặc yêu cầu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý nếu phát hiện có sự vi phạm.

Luật gia Nguyễn Thị Lài

Các tin khác